4. "Çox gülməyin axırı ağlamaqdır" atalar sözündə belə öz əksini tapmış "xoşbəxtlikdən qorxma" halına verilən ad. Nə bir diaqnozdur, nə də digər fobiyalar kimi konkret bir situasiya və cisimlərdən qorxma halıdır. Hələlik populyar bir psixoloji termindir və adətən sosial şəbəkələrdən başqa yerlərdə qarşımıza çıxmır. Yəni ən azından mən bu entrini yazdığım dövrdə bu "termin" ciddi şəkildə araşdırılmır. Bəs tamamilə uydurmadır mı desəniz...Xeyr. Əslində həqiqətən xoşbəxt olmaqdan qorxan insanlar var. Ya da bəlkə bir çoxumuz bunu həyatımızın bir hissəsində yaşayırıq.

Çerofobiya fərdin özünü xoşbəxt hiss etdirəcək fəaliyyətlərdən qaçınmasına səbəb olan bir qorxu çeşididir. Adətən altında düşüncə xətəları olur ki bunları depressivlərdə görə bilərik: "çox sevinsəm ardı pis gələr, pis hiss edərəm", "xoşbəxt anlar uzun çəkməz", "xoşbəxt olmağa layiq deyiləm" və s. Və ya əvvəlki travmatik hadisələr, xüsusilə xoşbəxt bir andan sonra çox pis hiss etdirəcək hadisələr yaşayaraq zirvədən dibə çırpılan insanlarda bu fobiya görülə bilir. Nadir hallarda buna dair insanların qeyri-adi inancları ola bilir: "xoşbəxt olsam göz dəyər bədbəxt olaram" kimi.
Amma dediyim ki çerofobiya araşdırılan, ciddi qəbul edilən bir termin olmadığı üçün haqqında konkret danışmaq da çətindir. Sadəcə depressiya, təşviş və ya bəzən psixotik pozuntularda, şəxsiyyət pozuntularında (məsələn, şizotipal) görə biləcəyimiz bir qisim təməl inanc və ya düşüncə xətalarını qruplaşdırıb bu adı veriblər deyə düşünürəm.

insanlar "çerofobikəm durum psixoloqa gedim" deməz təbii olaraq. Bundan təkbaşına çıxmaq da mümkündür. Çox şablon bir sözlə desək hər şey fərqindəliklə başlayır. Əgər bu hala bir şəxs ad qoya bilirsə bu böyük addımdır. Sonrası isə düşüncələrin qulağından tutub dəstələmək gəlir. Bu düşüncəm fəlakətləşdirmədir, bu inancım batildir bu inancım həddən artıq ümumiləşdirmədir və s. Bunları tutub turp dəstəsi kimi dəstələndinizsə artıq o düşüncələrin dediyinin əksini etmək vaxtı gəlib çatdı. Ən çətin hissə buradır. Çünki o inancları çürütməyin ən güclü üsulu əksini özünüzə sübut etdirməkdir.


Uzun sözün qısası, çerofobiya hələlik aralıqda duran bir fenomendir. Rəsmi termin deyil, amma tamamilə populyar bir sosial media fenomeni kimi kənara atılası bir anlayış da deyil.